تبلیغات
 THE EVERLASTING COUNTRY - برسی مختصر کاخ آپادانا
تالار مركزی آپادانا

بزرگترین و با شكوه‌ترین كاخ داریوش آپادانا بوده است كه بنایش درحدود 515 ق.م آغاز شد و تكمیل آن سی سال به طول انجامید، (تالار مركزی) این كاخ مربع شكل (5/60 متر * 5/60) است و 6 ردیف ستون 6 تایی سقف آن را با ارتفاعی بیش از 20 متر نگهداری می‌كرده است. پس مجموع ستونهای  سه ایوان آپادانا (36) به اضافه ستونهای (تالار) 72 عدد بوده و همین وضع در آپادانای داریوش در شوش هم یافته شده است- عدد 72 اهمیت اهمیت ویژه‌ایی دارد كه دربارة آن، در ضمیمة 3 سخن خواهیم راند. وسعت و شكوه این (تالار) در تاریخ هنر قدیم بی‌سابقه بوده، بطوری كه گنجایش پذیرایی از ده هزار میهمان را داشته است. ستون‌های (تالار) در ارتفاع و شكل درست مانند ستون‌های ایوان شمالی است، یعنی هر ستون مركب است از سرستون گاو دوسر و گل و بوتة زیر آن و ساقة استوانه‌ایی شیاردار و فقط شكل زیر ستون آنها با هم فرق دارد، یعنی به جای اینكه زنگوله‌ایی باشد، متشكل از دو قطعه سنگ مكعبی شكل است، كه سنگ كوچكتر برفراز سنگ بزرگ‌تر (جمعاً به ارتفاع 155 سانتی‌متر) استوار شده است و خود، زیر شالی چرخ مانند نصب شده است. سقف وسیع و سنگین تالار بر روی الوارهای گران، از چوب سدر و یا سرو، استوار بوده و برای آنكه باران، بام را خراب نكند، درون دیوارهای خشتی، راه‌ابهای قائم با آجر و ملاط قیر ساخته‌اند كه آب باران را به مجاری زیرزمینی، كه از زیر آپادانا می‌گذشته، میرسانیده است. دیوارهای (تالار) همه به پهنای 32/5 متر و از خشت حام بوده است. خشت‌ها را به اندازة 33*33*13  سانتی‌متر ساخته و با ملاط گل و آهك بهم چسبانیده‌اند، روی دیوارها لایه‌ایی از گل و گچ، به پهنای 5 سانتی‌متر و روی آن را با لایه‌ایی از گچ سبز خاكستری رنگ پوشانده‌اند. رنگ دیوارهای كاخها در همه‌جا چنین بوده و در همة قسمتهای آپادانا كف را با ملاط گچ وگل، به ضخامت 3 تا 5 سانتی‌متر اندوده و روی آن را با فرشی از گچ سبز خاكستری پوشانده بوده‌اند گه آثار آن به دست آمده است. دو درگاه قرینه، (تالار) آپادانا را به ایوان‌های غربی و شرقی می‌پیوسته است. دیوارهای این قسمت از خشت و آجر بوده‌اند. كف درگاه‌های دوگانه‌ایی كه در دیوار شمالی قرار داشته ورودی‌های اصلی كاخ محسوب می‌شده‌اند و قسمتی از دیوارهایشان از سنگ بوده است- در اینجا نشانی از نقوش برجسته نیافته‌اند. درها را كه حدوداً 15 متر بلندی داشته، به احتمال زیاد بصورت دو لنگه و مجهز به درهای كوچك‌تر می‌ساخته‌اند. جنس آنها احتمالاً از چوب سرو یا سدر بوده و رویشان را روكشی از زر می‌پوشانده است.

در فروردین سال 1320 ش. یك قطعه از چنین روكشی را (9هنگاه كوتاه كردن دیوارهای خشتی باستانی) در ناحیة (اتاقهای جنوبی قصر آپادانا) در (لای دیوار) یافته‌اند كه اندازة آن 12*31 سانتی‌متر است و 289 گرم وزن دارد و رویش سه گاو بالدار، قلمزنی شدخ است و سوراخ‌هایی بر روی آن تعبیه شده كه جای میخهایی را كه با آن به در وصلش می‌كرده‌اند نشان می‌دهد. دوتا از این‌گونه میخها از جنس طلا و به همراه صفحه بود. در سوی جنوب (تالار)، دو درگاه- قرینة درگاه‌های شمالی ـ به دهلیزی باز می‌شد كه به انبارها و یك حیاط رواق‌دار می‌رسید. نور درون (تالار بزرگ مركزی) از طریق دریچه‌های بزرگی كه در دیوارهای شرقی و غربی (هر یك 6 عدد) و دیوار شمالی (5 عدد) تعبیه كرده بودند، تأمین می‌شد دیوار جنوبی پنج تا طاقچة بزرگ داشت.

ساختمان این كاخ باشكوه، كاری سترگ و ماندنی بود و به همبن سبب داریوش بزرگ فرمان داد تا نام و نشانش را و بزرگی و نیكویی ایرانشهر را بر چهار خشت زرین و چخار خشت سیمین ـ هریك به طول و عرض 33 سانتی‌نتر و پهنای 15 میلی‌مترـ به سه زبان و خط فارسی باستان، بابلی وایلامی نقر كردند و چهار جعبة سنگی كه هركدان 45 سانتی‌متر طول و عرض و 15 سانتی‌متر بلندی داشت ساختندو در هر جعبه، یك لوح رزین و یك لوح شیمین به همراه چند سكه، از نوع سكه‌های ایونیه و لودیه و یونان، كه در آن روزگار رواج داشت (در 515 ق.م هنوز سكه‌های داریوش، موسم به داریك  یا داریوشی ضرب نشده بود) قرار دادند و در چهار گوشة (تالار)، زیر پی دیوار آپادانا، با تخته سنگهایی گران مدفون ساختند. دوتا از این جعبهها و گنجینه‌هایشان را در طول ایام به ناراج برده‌اند و جای خالی یكی از آنها  ـ در گوشة شمال غربی آپاداناـ در دل سنگ كوه، آشكار مانده بود. فردریك كرفتر در سال 1313 ش. به بررسی این جای خالی پرداخت و نتیجه گرفت كه باید در سه گوشه‌ش دیگ تالار نیز نمونة آن یافت شود. پس گوشه‌‌ها را كندند و در گوشة شمال شرقی و جنوب شرقی جعبه‌ها و گنجینة درون آنها را یافتند و به تهران فرستادند. اكنون یك جفت از لوحه‌ها در موزة ملی ایران نگهداری می‌شود. روی هریك از این چهار لوحه، متنی به سه زبان فاسی باستان(10 سطر، ایلامی) ایلامی 7 سطر و بابلی (8 سطر)به خط میخی كنده‌اند. بنابراین متن همة كتیبه‌های دوازده گانه، یكسان و ترجمة آن چنین است:

داریوش شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه كشورها، پسر ویشپسر ویشتاسپه [از تخمة‍‍[ هخامنشی. داریوش شاه گوید: این است كشوری كه من دارم. از [جایگاه] سكاهایی كه آنسوی سغد تا برسد به (حبشه)، از هندوستان تا برسد به لودیه، آن را اهورامزدا، مهست خدایان، به من بخشیدا است. اهورانزدا مرا و این خاندان شاهیم را بپایاد!)



تاریخ : پنجشنبه 9 خرداد 1392 | 22:04 | نویسنده : GHASEM ADO | نظرات

  • paper | ویندوز سون | آنکولوژی

  • کد لوگو حمایت از کشور ایران