تبلیغات
 THE EVERLASTING COUNTRY - آرامگاه های شاهی

در شمال شرقی چاه سنگی و به محاذات صد ستون و در ارتفاع 40 متری، آثار یك دستگاه عمارت، با سكویی مفصل و یك ((آرامگاه)) در سنگ كنده شده، دیده می شود. بنا مشتمل بوده است بر یك اتاق دو ستونی و در جنب آن یك ایوان، با دو ستون در غرب و صندوق خانه هایی در شمال و جنوب و نیز تالاری 4 ستونی با یك اتاق جانبی در شمال. همه اینها را بر سكویی چند پله ای بنا كرده اند كه از سنگ هایی بزرگ و كوچك درست شده و سنگ هایش را بدون ملاط به هم چسبانیده اند.

بعد از اینها فضایی باز در شرق بنا وجود دارد كه بعداً مقدار زیادی از كوه را در آورده اند و سكویی از سنگ در جلوی ((آرامگاه)) درست كرده اند. نمای ((آرامگاه)) به صورت صلیبی ناقص است كه اصلا آرامگاههای نقش رستم می بایست چهار بازوی متساوی داشته باشد اما بازوی پایینی را وقت نكرده اند تمام كنند. این ((آرامگاه)) به تقلید از آرامگاه داریوش بزرگ در نقش رستم پرداخته شده است.

در دین ایرانیان، باستانی آب، آتش و خاك، سه آفریده مقدس اهورامزدا بوده اند و مقام بلندی داشته اند، از این جهت آلودن آنان به پلیدی روا نبوده است. در باور ایرانیان باستان وقتی كه جان از تن به در می رفت و كالبد سرد می شد، اهریمن بر آن نفوذ می یافت و پلیدش می كرد، بنابراین نمی نوانستند مرده را بسوزانند یا در آب افكنند و یا در خاك پنهان سازند. پس ناچار راه های دیگری یافته بودند. یكی ((خورشید نگرشن)) یا دخمه نشینی بود، یعنی كالبد را بر بلندی و یا در جایی پرت و دور افتاده- كه این مكان ها بعدا به دخمه شهرت یافت می گذاردند تا حیوانات و پرندگان گوشتخوار به زودی گوشتش را پاك كنند (یعنی همان كاری كه مار، مور و كرم ها در مدت زیادی با مرده به خاك سپرده می كنند) آنگاه استخوان ها را می گذاردند تا آفتاب خورده و پاك شود، سپس آنها را جمع كرده، در ((استخوان دان (استودان، ستودان) )) می گذاردند. از این استوادان ها در گوشه و كنار تخت جمشید (مثلا در دامنه كوه شمال شرقی صفه) به فراوانی یافت می شود.

اما راه دیگر این بود كه كالبد را شكافته و پس از بیرون آوردن قسمت های نرم، آن را با موم و انگبین و مشك بیامیزند و به اصطلاح ((مومیایی)) كنند و در درون صندوق هایی از سنگ بگذارند و روی شان را محكم بگیرند تا نه آب، نه آتش و نه خاك را با آن سر و كاری باشد. در ابتدا این صندوق های سنگی را مثل یك خانه، سرپا می ساختند، مثل آرامگاه كوروش در پاسارگاد و آرامگاه كمبوجیه دوم در همان جا كه آن را زندان سلیمان می خوانند- اما بعد، داریوش و جانشینانش، آرامگاه های در سنگ كنده شده را ترجیح دادند و همه اینها را به وضع مشابهی ساختند كه مبین اعتقادات دینی آنان بود.

نمای هر ((آرامگاه)) كامل، به صورت یك صلیب با چهار شاخه متساوی است. شاخه بالا یك آیین دینی و یا شاهی را نمایش می دهد، شهریار هخامنشی در جامه پارسی، كمان یعنی اسلحه ملی ایرانیان به دست بر روی سكویی سه پله ای ایستاده است و روی به آتشی دارد كه بر فراز آتشدانی در اشتعال است. آتشدان، مكعب مستطیلی است با تاقچه عمودی، بر روی سكویی سه پله ای كه سقفی به شكل سه پله وارونه گذاشته شده دارد. دست پادشاه باز، و رو به آتش است و این نشانه نیایش می باشد. بر فراز صحنه، نقش انسان بالدار (فركیانی) با حلقه و دست گشوده نموده شده است و در گوشه راست، ماه را به صورت قرصی با هلال بزرگی در پایین‌اش می بینیم (عقیده عامه كه می گویند این قرص خورشید است، اعتباری ندارد). در دو سوی مجلس، سه جفت بزرگ زاده ایرانی در جامه پارسی (یا مادی) نقش شده اند كه با خود شاه، هفت نفر می شوند و بنابراین همانند ((هفت امشاسپندان)) دین زرتشتی اهورامزدا با شش موجود الهی و جاویدان می باشند. بر آرامگاه داریوش بزرگ، به جز داریوش دو تن دیگر گئوبرو، و اسپه كانه را هم می شناسیم كه هرودت هر دو را از جمله ((بزرگان هفت گانه پارسی)) یاد كرده است و بنابراین شكی نمی ماند كه این هفت نفر، هفت آزاده پارسی هستند و نماینده هفت خاندان بزرگ دوره هخامنشی می باشند و به همین علت است كه این صحنه روی آرامگاه داریوش بزرگ، تا آخر دوره هخامنشی بر آرامگاه های شاهان بعدی بدون تغییر تكرار شده است.

پادشاه و آتشدان، بر روی تخت بزرگ (گاه) شهریاری جای دارند كه گوشه هایش برجسته و به شكل نیم تنه شیر است و لبه اش با گل و بوته آراسته شده. دو ردیف از نمایندگان ملل تابع با لباس های، محلی تخت را بر سر دست نگه داشته اند. بر آرامگاه داریوش بزرگ و ((آرامگاه جنوبی)) تخت جمشید، این افراد را با كتیبه های سه زبانه ای كه كنارشان نوشته اند، شناسانیده اند.

قسمت مركزی و عریض جبهه ((آرامگاه)) منقوش به نمای كاخی هخامنشی است. در وسط، دری كه بدین وسیله می خواسته اند بفهمانند كه به آن جهان باز می شود و در دو سوی آن چهار ستون به دیوار چسبیده (در حقیقت، نیم ستون) با سرستون گاو دوسر، دیده می شود. سقف با طره و نمای شاه تیرها و ردیفی از شیرهای غران و در حال حركت تزیین شده است. از روی این نما، بنای موزه تخت جمشید را ساخته اند. در، كشویی و خودكار بوده یعنی پس از بسته شدن، دیگر باز نمی شده است. درون دخمه، صندوق هایی به شكل مكعب مستطیل (20/1 * 2 متر) برای جای دادن كالبد مردگان تعبیه كرده اند. روی هر یك از اینها دری سنگی و محدب انداخته‌اند تا راه هر گونه نفوذی را ببندند. البته چون اعتقاد به رستاخیز و زندگی آن جهانی در ایرانیان قوی بوده است، مثل اقوام دیگر برای مردگان خود اسباب و آلات زندگی (توشه آخرت) تهیه می‌كرده اند و درون قبرها می گذارده اند. همین اسباب گران بها مایه آن شد كه مقدونیان و تاراجگران بعدی همه را بشكنند و غارت كنند.

درون ((دخمه شمالی)) تخت جمشید دو قبر سنگی تعبیه كرده اند و برای ((دخمه))ی دیگری كه در ناحیه جنوبی دورتر از گوشه جنوبی خزانه- تراشیده اند، سه جفت قبر سنگی كنده اند. یك ((آرامگاه)) دیگر نیز در 500 متری جنوب صفه، در ارتفاعی كم از سطح زمین پرداخته می‌شده است اما آن را نیمه تمام گذارده اند. به دلیل همین نیمه تمامی، این ((آرامگاه)) را پیشتر به داریوش سوم كه فقط چند سالی آن هم در آشوب و جنگ پادشاهی راند نسبت می دادند. اما ولفرام كلایس و مرحوم پیتر كالمیر به حق، دلیل ناتمام رها كردن این ((آرامگاه)) را وجود رگه های خطرناك در كوه و نامناسب بودن محل برای ادامه كار دانسته اند و استدلال كرده‌اند كه این ((آرامگاه)) از لحاظ فنی به ویژه نوع بست های فلزی به كار برده شده در آن و شكل آتشدان و سكوی تخت شاهی نسخه اول ((آرامگاه جنوبی)) تخت جمشید است كه بر اساس دلیل های فنی و نقش های برجسته اش به خصوص شكل تاج پادشاه و وضعیت افراد منقوش بر روی ((آرامگاه))- به اردشیر دوم نسبت داده می شود. این ((آرامگاه جنوبی)) تخت جمشید تنها آرامگاه هخامنشی است كه مثل آرامگاه داریوش بزرگ دارای كتیبه های معرفی اورنگ بران بوده است، ولی ((آرامگاه شمالی)) این كتیبه ها را ندارد و از نظر فنی و تراش نقوش از هر لحاظ به كارهای اردشیر سوم می‌ماند و به همین سبب به آن پادشاه منسوب شده است. این انتساب را ناتمام ماندن جبهه ((آرامگاه))- كه شاخه پایینی صلیب آن را نتراشیده اند- تایید می كند.




طبقه بندی: ایران،
تاریخ : پنجشنبه 9 خرداد 1392 | 22:05 | نویسنده : GHASEM ADO | نظرات

  • paper | ویندوز سون | آنکولوژی

  • کد لوگو حمایت از کشور ایران